Eğitim

Alzheimer hakkında…

alzheimer

Alzheimerı araştırıyordum hiç bir yerde tam olarak aradığım içerikle karşılaşmadım. Bari kendi sitemde görmek istediğim içeriği paylaşıyım. Öncelikle bunu araştırmamdaki sebep: Benimde anneannem alzheimer hastası. Bu konuda daha bilinçli olmak adına bu araştırmayı yaptım.

Alzheimer tanım

Alzheimer hastalığı, günlük yaşamsal aktivitelerde azalma ve bilişsel yeteneklerde bozulma ile karakterize, nöropsikiyatrik semptomların ve davranış değişikliklerinin eşlik ettiği nörodejenaratif bir hastalıktır. Demansın en sık görülen tipidir.

Öncelikle neler alzheimera iyi  gelir?

-zencefil, zerdeçal, köri, zencefilli yeşil çay -Seda sayan sabah pr.-(Dr Elif)
-Vanilya, çörek otu Seda Sayan sabah pr- (Dr. Tahsin )
-Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. İlkay Orhan ve Doç. Dr. Mustafa Aslan, geleneksel tıpta kullanılan, halk arasında “adaçayı” ve “mahmude otu”olarak bilinen bitkiler üzerinde yaptıkları araştırmayla Alzheimer hastalığına çare olacak yeni imkânlar ortaya çıkardı.
ALZHEİMER HASTA BAKICILARI İÇİN BAZI İPUÇLARI

  • Basitleştirin.Alışılmış rutinlere sadık kalın ve kişiyi çevresine uyumlu kılmak için hatırlatıcı unsurlar kullanın.Yemek yemesini hatırlatmak üzere buzdolabının üzerine not bırakın; odaları etiketleyin ( özellikle banyoyu ) ve gündelik işler için diş fırçasını lavaboda bırakmak gibi bazı ipuçları bırakın.
  • Kendi kendine yapabileceği ne varsa yapması için işleri üstesinden gelebileceği kadar basamaklara ayırın.Yapabildiği sürece, kendi hayatını mümkün olduğu kadar kendi kontrolü altında tutmasına yardımcı olun.
  • Evin güvenli olduğundan ve güvende olma hissi verdiğinden emin olun.Küçük halı yada paspas gibi sorun yaratabilecek eşyaları ortadan kaldırın ve elektrikle yada gazla çalışan aletlere otomotik olarak elektrik yada gazı kesen yada yanma tehlikesine karşı suyun ısısını düşüren mekanizmalar gibi güvenlik önlemlerini yerleştirmeyi düşünün.
  • Konuşmaya başlamadan önce sizinle ilgileniyor olduğundan emin olun ve göz kontağı kurarak yavaş ve anlaşılır konuşun.Sohbetleri basit düzeyde tutun ve mümkünse Evet / Hayır soruları sorun.Verdiğiniz bilgileri tekrar edin.Yapacaklarını söylediğiniz gibi aynı zamanda göstermeyide ihmal etmeyin.
  • Konuşurken elini tutmak ya da gülümsemek gibi sevecen dokunuşları ve vücut dilini kullanmayı unutmayın.Yüz ifadesine dikkat edin.Hareket ve duygularına karşılık verin.
  • Onu ziyarete gelen herkese, isimleriyle ve iyi tanıdıklarını düşünseniz de, kim olduklarını anlatarak taktim edin.Hastayıda sohbete dahil etmeye çalışın.İletişim kurmayı güç bulmanız sebebiyle dışlandığını hissetmek hastayı incitir.
  • Müzik dinlemek ve dışarıda eğlenmek gibi sosyal aktivitelerde yer almasını sağlayarak, aktif kalması, aile ve arkadaşlarıyla ilişkisini sürdürebilmesi konusunda hastaya yardımcı olun.
  • Ilımlı bir şekilde ikna etmeye ve gönlünü almaya çalışın.Asla hiçbir konuda zorlamayın ve kendi başına yapabileceği işleri üstelemeyin.

Belirtileri

Alzheimer hastalığı erken dönem bulguları çok belirgin olamayabilir. Ve bulgular genel yaşlanma belirtileri olarka düşünülebilir. Yakınmlar şunları içerir:

  • Tekrarlayıcı cümleler
  • Eşyaları yanlış yerler koyma
  • Eşyaların isimlerini bulmakta zorlanma
  • Benzer eşyalarının isimlerini  bulmakta zorlanma
  • Benzer yollarda kaybolma
  • Kişilik değişiklikleri
  • Daha önce zevk aldığı şeylere karşı ilginin kaybolması
  • Düşünme gerektiren işleri yapmkata zorlanmaya başlamak. Örneğin briç oynayamamak,
  • yeni bir bilgiyi öğrenememek
  • Rutinleri yapamamak gibi

Daha ileri aşmada yakınmalar belirginleşir.

  • Yakın zamanda olan olayların detayını unutmak
  • Sizin kim olduğunuzu bilmeyebilir.
  • Uygun elbiseleri seçmekte zorlanma
  • Kendi hayatındaki önemli olayları unutmak
  • Halusinasyonlar görme
  • Tartışmak
  • Deluzyon
  • Depresyon
  • Şiddet harektleri ve agitasyon
  • Yemek hazırlama ve araba sürem gibi temel hareketleri yapmakta zorlanma
  • Son dönem Alzheimer hastaları ise yardımsız tek başına yaşayamazlar.
  • Yemek yeme elbise giyme banyo yapma gibi temel işlerini yapamazlarTEDAVİTedavide hedefler nelerdir?
    • İlerleyişi azaltmak
    • Konfuzyonlar ve ajitasyonla baş etmek
    • Ev çevresini düzenlemek
    • Aile çevresine destek vermek
    • Bakıcılara destek vermek

    Tedavi modaliteleri nelerdir?

    • Hayat stili değişiklikleri
    • İlaçlar
      • Antioksidanlar
      • Vit E
      • Ginko bloba

    Hayat stili değişiklikleri nelerdir?

    • Güvenilir biri ile çevrede gezintiler yapmak bu şekilde kaybolmaların önüne geçilebilir.
    • Sakinleştirici müzikler, anksiyeteyi azaltabilir. Uykuyu düzene sokabilir.
    • Evcil köpek eğitimli eşlik ettirmek
    • Relkassyon teknikleri, düzenli masajlar, bu masajlar esnasında sosyal ilişki kaynağı olacaktır.

    İlaçlar

    Asetil kolinesteraz inhibitörleri

    • Donepezil (aricept): günde bir kez laınır. Hastalarda mental fonksiyonlarda iyileşme ve hastalıkta gerileme bildirilmektedir.
    • Rivastigmin (exolon): aricept gibi etkiler gösterir günde iki kez alınır.
    • Galantamin (Razadine eskiden reminyl)
    • Tacrin (Cognex)- artık yan etkilerinden dolayı kullanılmıyor.

    Alzheimer hastalığı ilaçları genelde beyinde asetilkolin düzeyini artırarak çalışırlar. Bulantı ve kusma, ishal yan etkileri belirgindir. İlaç dozları azaltırak veya bir miktar gıda ile alınmaları hastaları   rahatlatabilir. Alzheimer ilaçlrını aniden kesmemeye dikkat edilmelidir.

    Bu hastalarda konfuzyonu artırabilecek ilaçlar alıyorsa kesilmelidir. Nsaidler, simetidin, santral sinir sistemi depresaları, antihistaminikler, uyku hapları bu tip ilaçlardır.

    Parsiyel glutamat antagonistleri

    • Glutamat fazlası aşırı nöron uyarıcı ve nöron kaybına yol açar
    • Memantin (Namenda)
    • Hafif değil ileri Alzheimer hastalığında etkilidir.

    Diğer takviyeler

    Folat, antioksidanlar, vit E ve ginko bloba destek tedavi olarak verilirler. Folat beyin sağlığı açısından önemli bir vitamindir. Alzheimer hastalarında homosistein düzeyi yüksekliği ile beraber  folat ve vitamin B12 düşüklüğü tesbit edilmiştir. Dolayısıyla vit b12 ve folat takviyesi önemlidir. Antioksidanlar ise oksijen reaktiflerinin beyne hasar vermesini önlerler. Vit e yağda eriyen bir vitamin olarak beyne kolay geçecektir. Vit e verilecek kişiler kumadin (warfarin) almamalıdır. Ginko bloba bitkisel bir madde olarak Avrupa da Alzheimer hastalığında oldukça sık kullanılır. Ginko bloba bitkisel antioksidanlar içerir, düşünmede hafıza da iyileşmeler yapabilir. Gingko bloba ile beraber kumadin ve MAO inhibitörü antidepresanlar kullanılmamalıdır.

    İlaç dışı tedaviler

    Ev içi daha basit hale getirilmelidir. Sıksık hatırlatmatlarda bulunulmalıdır. Hastaya yapacakları ile ilgili küçük ntlar verilebiir. Kendisini anlatma şansı verilmelidir. Hasta kendisine bakmak istediğinde müsaade edilmelidir.

    Hastaların göz ve kulak muayeneleri yapılmalı, gözlük ve kulaklık ihtiyaçları giderilmelidir. Gerektiğinde katarakt ameliyatı yapılır.

    Bu hastalar beslenmeyi unutabilirler, kalori eksiklikleri olabilir. Dışarıda gezen hastların koluna bir tanıtma bandı takılablir.

    Prognoz:

    Hastalığın prognozu kötüdür. Onbeş yıl içinde kendilerine bakamaz hale gelirler. Ölüm gelir. Ölüm nedei infeksiyonlar veya diğer organların iflası ile olur.

    Komplikasyonlar :

    • Kendine bakamama
    • Yatak yaraları
    • Kas kontraktürleri
    • Enfeksiyolar
    • Pnomoni
    • Düşmeler ve kemik kırılmaları
    • Beslenme bozuklukları ve dehidratasyon
    • Yaşam süresinde kısalma
    • Agitasyon kendine veya etrafındakilere zarar verme

    Koruma engelleme için öneriler.

    • Düşük yağlı diyet tüketme
    • Tuna , salmon makerel balıkları tüketmek, bunlar omega -3 yağ asitlerinden zengindir.
    • Linleic asit alımı azalatılamlıdır. Margarinde bulunur.
    • Karotenoidler, vit a ve vit e den zengin diyetler, renkli gıdalardan zengin diyet alınmalıdır.
    • Tansiyon kontrol altında tutulmalı

Kişiler hayatı boyunca sosyal olarak aktif olmalıdırlar

Alzhemier’ı Etkileyen Faktörler

Genetik faktörler

AH ile ilişkili 3 kromozom saptanmıştır. Bunlar 21, 14 ve 19. kromozomlardır. 21. ve 14. kromozomlar 40-50 yaşlarında başlayan AH ile ilişkili bulunmuştur. İleri yaşlarda başlayan AH ile ilişkili bulunmamıştır. Kısa bir süre önce 19. kromozom üzerinde APOE-e4 adlı bir genin ileri yaşta başlayan (65 yaş üzeri)AH ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu gen günümüzde de birçok araştırmacı tarafından risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Bu gen hastalık yapıcı değil hastalığa karşı duyarlılığı artırmaktadır.

Alzheimer ın patolojisi anlaşıldıkça başka sorular ortaya çıkıyor. Hastalık bazı kişilerde 50 yaşlarında kendini belli ederken, niçin bazılarında 90 lı yaşlarda ortaya çıkıyor? Yanıtlardan biri kalıtsallık. Son 10 yılda araştırmacılar mutasyona uğrayan 3 genin hücrelerde A-beta üretimini arttırdığını ortaya çıkarttılar. Bu mutasyonlar soyaçekim yoluyla aile bireyleri arasında görülebilir. Ailesinde Alzheimer vakası görülen kişilerde hastalık büyük bir olasılıkla 60 lı yaşlarda ortaya çıkar. Kalıtsal kökenli vakalarda Alzheimer ın erken yaşlarda görülmesi nadirdir; tüm vakaların yüzde 3 ile 5 ini oluşturur. Hastalığın yaygın şeklinde kalıtsallık payı çok yüksektir. Son çalışmalara göre anne veya babası Alzheimer a yakalanmış kişilerin hastalığa yakalanma eğilimi, sağlıklı ebeveynlere sahip kişilere oranla, 3 mislidir. Hem annesi hem de babası hastalıklı kişilerde bu risk 5 misli artar.

Çevresel faktörler

Çevresel faktörler, genetik açıdan hastalığa eğilim taşıyan kişiler üzerinde, normal kişilere oranla daha etkilidir. Hangi çevresel faktörlerin hastalığı tetiklediği henüz tam olarak bilinmiyor. Bu konuda Sally Luxon ve Diane Schuller adındaki ikizlerin örneği çok belirgin ipuçları içermektedir. Tek yumurta ikizi olan Sally ve Diane, aynı genleri paylaşır. Ohio da büyüyen ikizler, gençlik dönemlerinde hemen hemen benzer bir yaşam sürmüşlerdir. 63 yaşına gelen Diane, yaşını hiç göstermediği gibi eşi ile seyahat etmekten zevk almakta, çocukları, torunları ve 86 yaşındaki annesi ile gayet iyi geçinmektedir. Öte yandan Sally, ileri bir Alzheimer hastası olup, 1963 yılından bu yana hiç konuşmamakta, 1994 yılından beri de yürüyememektedir. Ne çocuklarını ne de torunlarını tanımaktadır. Diane ve Sally bugün Duke Üniversitesi nde yürütülmekte olan İkiz Alzheimer Hastaları çalışmasına deneklik etmektedir. İkisinin farklı kaderlerine açıklık getirmek çok zor olmakla birlikte, bilim adamları genetik olmayan faktörleri gün ışığına çıkartmakta bu ikisinden çok yararlandıklarını itiraf ediyor. Kafa travması çevresel faktörlerin başında geliyor. Otopsi raporlarından yararlanan bilim adamları, kafa travmasının amiloid plaka birikimini tetiklediğini ortaya çıkarttı. Epidemiyolojik çalışmalar bu ani plaka birikimlerin etkisinin uzun süreli dolduğunu gösteriyor. Örneğin 2 bin denek üzerinde sürdürülen 5 yıllık bir araştırma, kafa travmasının Alzheimer riskini 3 misline çıkarttığını ortaya koydu.

Travma gibi uyarı eksikliği de Alzheimer a davetiye çıkartır. Dünyanın neresinde olursa olsun, eğitimsiz kişilerde hastalığın görülme sıklığı daha yüksektir. Son yıllarda Indiana Üniversitesi nde, 65 yaşının üzerindeki Afrika kökenli 2.200 Amerikalı üzerinde yürütülen çalışmaya göre, kırsal bölgelerde yaşayan ve 7 yıldan daha kısa süre eğitim alan kişilerin hastalığa yakalanma olasılığı, şehirlerde yaşayan eğitimli kişilere göre 6. 5 mislidir. Bilim adamları burada, eğitim yetersizliğinin çocukluk dönemi yoksunluğuna yol açtığını düşünüyor.

Kaynaklar

saglikdanis,  hekimce, wikipedia,haberturk, kanald,sağlıkklinik

Oyunuz kaydedildi! Şimdi paylaşabilirsiniz!


Ne Düşünüyorsun?

  • Beğen
  • Hahaha
  • Sevimli
  • İnanılmaz
  • Üzgün
  • Sinirli

İlginizi Çekebilecek Benzer Yazılar


Düşüncelerini bizimle paylaşır mısın?

Düşüncelerinizi bizimle paylaşır mısınız?

To Top
Paylaşım

Ayıp Ama!

Lütfen AdBlock eklentisini sitemiz için devredışı bırakınız!